Shloka 50
गणेश-एकदन्त-उत्पत्तिः (Origin of Gaṇeśa’s Single Tusk) / Bhārgava–Gaṇeśa Encounter
Devanagari script
एष रामो महाभागे वैष्णवः शैवतां गतः / गणेशो ऽयं शिवः साक्षाद्वैष्णवत्वं समास्थितः
Transliteration
eṣa rāmo mahābhāge vaiṣṇavaḥ śaivatāṃ gataḥ / gaṇeśo 'yaṃ śivaḥ sākṣādvaiṣṇavatvaṃ samāsthitaḥ
Translation
اے نیک بخت! یہ رام ویشنو بھکت ہو کر بھی شیویہ بھاو کو پہنچا ہے؛ اور یہ گنیش—ساکشات شیو—ویشنویت کو اختیار کیے ہوئے ہے۔
Word by Word
एषःthis
एषः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएषद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; निर्देश-सर्वनाम (demonstrative)
रामःRāma
रामः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महाभागेO greatly fortunate (lady)
महाभागे:
सम्बोधन (Address/Vocative)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक: महा + भाग)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; कर्मधारय-समास (‘महान् भागः यस्याः’/‘highly fortunate’)
वैष्णवःa Vaiṣṇava
वैष्णवः:
विधेय (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootवैष्णव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
शैवताम्Śaiva-ness / Śaiva state
शैवताम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशैवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; भाववाचक (state/condition)
गतःhas gone to / has attained
गतः:
क्रियाविशेषण/विधेय (Predicative participle)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formकृत्-प्रत्यय: क्त (Past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थ: ‘प्राप्तः/गतः’
गणेशःGaṇeśa
गणेशः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगणेश (प्रातिपदिक: गण + ईश)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (‘गणानाम् ईशः’)
अयम्this
अयम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; निर्देश-सर्वनाम
शिवःŚiva
शिवः:
विधेय (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
साक्षात्directly / indeed
साक्षात्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसाक्षात् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb/particle)
वैष्णवत्वम्Vaiṣṇava-ness
वैष्णवत्वम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवैष्णवत्व (प्रातिपदिक: वैष्णव + त्व)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भाववाचक (abstract noun)
समास्थितःhas assumed / has attained
समास्थितः:
क्रियाविशेषण/विधेय (Predicative participle)
TypeVerb
Rootसम्-आ-स्था (धातु)
Formकृत्-प्रत्यय: क्त (Past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थ: ‘सम्यक् आस्थितः/प्राप्तः’