Shloka 25
गणेश-एकदन्त-उत्पत्तिः (Origin of Gaṇeśa’s Single Tusk) / Bhārgava–Gaṇeśa Encounter
Devanagari script
ननाम चरणान्प्रभ्वोः पुत्राभ्यां सहिता मुदा / थ रामो ऽपि तत्रैव गत्वा नमितकन्धरः
Transliteration
nanāma caraṇānprabhvoḥ putrābhyāṃ sahitā mudā / tha rāmo 'pi tatraiva gatvā namitakandharaḥ
Translation
وہ دونوں بیٹوں کے ساتھ خوشی سے پرَبھو کے قدموں میں جھک گئی۔ پھر رام بھی وہیں گیا اور گردن جھکا کر پرنام کیا۔
Word by Word
ननामbowed
ननाम:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√नम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
चरणान्feet
चरणान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/Accusative), बहुवचन
प्रभ्वोःof the two lords
प्रभ्वोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध/Genitive), द्विवचन
पुत्राभ्याम्with (her) two sons
पुत्राभ्याम्:
Sahakaraka (सह/सहकारक)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (सह/Instrumental), द्विवचन
सहिताaccompanied
सहिता:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसहित (कृदन्त; √सह् धातु + क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त ‘सहिता’ = ‘accompanied’
मुदाwith joy
मुदा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/Instrumental—manner), एकवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/अनुक्रम)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम-बोधक
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-कार (also/even)
तत्र-एवright there
तत्र-एव:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र + एव (अव्यय)
Formअव्यय-समुच्चय; देशवाचक + अवधारण (right there)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Root√गम् (धातु) + त्वा (अव्यय-कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive) ‘having gone’
नमित-कन्धरःwith bowed neck
नमित-कन्धरः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनमित + कन्धर (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः ‘नमिता कन्धरा यस्य’ = ‘with bowed neck’; ‘नमित’ (क्त) from √नम्