Shloka 3
Kārttavīrya-vadha (Death of Karttavīrya) / Bhārgava Rāma’s Battle with the King’s Sons
Devanagari script
रामस्तु दृष्ट्वा तत्पुत्राञ्छूरान्रणविशारदान् / परश्वधं समादाय युयुधे तैश्च संगरे
Transliteration
rāmastu dṛṣṭvā tatputrāñchūrānraṇaviśāradān / paraśvadhaṃ samādāya yuyudhe taiśca saṃgare
Translation
رام نے اُن بیٹوں کو—جو بہادر اور میدانِ جنگ کے ماہر تھے—دیکھ کر کلہاڑا (پرشو) اٹھایا اور معرکے میں اُن سے لڑا۔
Word by Word
रामःRāma (Paraśurāma)
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तुthen/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/पुनरुक्त्यर्थक अव्यय
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Root√दृश् (धातु) → दृष्ट्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund)
तत्-पुत्रान्his sons
तत्-पुत्रान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (तस्य पुत्रान्); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
शूरान्heroic
शूरान्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootशूर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; qualifies ‘तत्पुत्रान्’
रण-विशारदान्skilled in battle
रण-विशारदान्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootरण (प्रातिपदिक) + विशारद (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (रणे विशारदान्); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; qualifies ‘तत्पुत्रान्’
परश्वधम्axe
परश्वधम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपरश्वध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
समादायhaving taken up
समादाय:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootसम्-आ-√दा (धातु) → समादाय (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-प्राय अव्यय (gerund, irregular form)
युयुधेhe fought
युयुधे:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√युध् (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
तैःwith them
तैः:
Sahakāraka (सह/सहकारक)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
संगरेin battle
संगरे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंगर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन