Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

Kārttavīrya-vadha (Death of Karttavīrya) / Bhārgava Rāma’s Battle with the King’s Sons

तृषाविर हिताश्चांभः पिबन्ति करिणो मुदा / यत्र संगीतसंनादा श्रूयन्ते तत्रतत्र ह

tṛṣāvira hitāścāṃbhaḥ pibanti kariṇo mudā / yatra saṃgītasaṃnādā śrūyante tatratatra ha

پیاس بجھ جانے پر ہاتھی خوشی سے پانی پیتے تھے؛ اور جہاں جہاں موسیقی کی گونج سنائی دیتی، وہاں وہاں دلکش نغمگی پھیل جاتی تھی۔

तृषा-विरहिताःfree from thirst
तृषा-विरहिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतृषा (प्रातिपदिक) + विरहित (कृदन्त/प्रातिपदिक; वि√रह्/रहित ‘devoid of’)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तृषया विरहिताः (free from thirst)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
अम्भःwater
अम्भः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअम्भस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पिबन्तिdrink
पिबन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√पा (धातु)
Formलट्-लकार (Present); प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
करिणःelephants
करिणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकरिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
मुदाwith joy
मुदा:
Hetu/Prakāra (हेतु/प्रकार)
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, एकवचन (instrumental: ‘with joy’)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्धबोधक-देशवाचक (relative adverb: where)
संगीत-संनादाःmusical sounds
संगीत-संनादाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंगीत (प्रातिपदिक) + संनाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—संगीतस्य संनादाः (sounds of music)
श्रूयन्तेare heard
श्रूयन्ते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formलट्-लकार (Present); प्रथम-पुरुष, बहुवचन; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोग (passive: ‘are heard’)
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
तत्रthere (in every such place)
तत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति (repetition for emphasis: ‘here and there’)
indeed
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)