Shloka 17
Kārttavīrya-vadha (Death of Karttavīrya) / Bhārgava Rāma’s Battle with the King’s Sons
Devanagari script
गुरुपत्नीमुमां चापि सुतौ स्कन्दविनायकौ / मनोयायी महात्मासावकृतव्रणसंयुतः
Transliteration
gurupatnīmumāṃ cāpi sutau skandavināyakau / manoyāyī mahātmāsāvakṛtavraṇasaṃyutaḥ
Translation
وہ مہاتما گروپتنی اُما اور بیٹوں اسکند وِنايک کو دل میں دھیان کرتے ہوئے، بے زخم رہ کر، من کی رفتار سے آگے بڑھا۔
Word by Word
गुरु-पत्नीम्the guru’s wife
गुरु-पत्नीम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगुरु + पत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Accusative singular
उमाम्Umā
उमाम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Accusative singular
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (and)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; ‘also’
सुतौthe two sons
सुतौ:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्विवचन, प्रथमा/द्वितीया; here द्वितीया द्विवचन (objects)
स्कन्द-विनायकौSkanda and Vināyaka
स्कन्द-विनायकौ:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्कन्द + विनायक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, द्विवचन; Accusative dual; apposition to सुतौ
मनो-यायीmind-travelling (swift as thought)
मनो-यायी:
कर्तृविशेषण (Adjectival to subject)
TypeAdjective
Rootमनस् + यायी (प्रातिपदिक; √या (धातु) + णिनि/इन्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Nominative singular; ‘moving by mind’
महात्माthe great-souled one
महात्मा:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
असौhe
असौ:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; demonstrative pronoun
अकृत-व्रण-संयुतःendowed with (being) unwounded
अकृत-व्रण-संयुतः:
कर्तृविशेषण (Adjectival to subject)
TypeAdjective
Rootअकृत + व्रण + संयुत (कृदन्त; सम्-√युज् + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Nominative singular; ‘endowed with unwoundedness/with unmade wounds’