Shloka 34
Pushkarākṣa’s Battle with Rāma Jāmadagnya (Bhārgava) — Astras and the Fall of a Prince
Devanagari script
पपात भूमौ सहसाथ तत्क्षणं सर्वं जगत्स्वास्थ्यमुपाजगाम / स जामदग्न्यो महातां महीयान्स्रष्टुं तथा पालयितुं निहन्तुम्
Transliteration
papāta bhūmau sahasātha tatkṣaṇaṃ sarvaṃ jagatsvāsthyamupājagāma / sa jāmadagnyo mahātāṃ mahīyānsraṣṭuṃ tathā pālayituṃ nihantum
Translation
اسی لمحے وہ اچانک زمین پر گر پڑا اور سارا جگت تندرست ہو گیا۔ وہ جامدگنیہ مہاتماؤں میں بھی عظیم—سೃजन، پرورش اور ہلاکت کرنے پر قادر تھا۔
Word by Word
papātafell
papāta:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpat (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
bhūmauon the ground
bhūmau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhūmi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), एकवचन
sahasāsuddenly
sahasā:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsahasā (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (adverb: suddenly/violently)
athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय
tat-kṣaṇamat that very moment
tat-kṣaṇam:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + kṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (तस्मिन् क्षणे/तत्क्षणम्)
sarvamall
sarvam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
jagatthe world
jagat:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
svāsthyamwell-being/health
svāsthyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsvāsthya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
upājagāmareturned/attained
upājagāma:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; उपसर्गपूर्वक (upa-ā-)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
jāmadagnyaḥJāmadagnya (Paraśurāma)
jāmadagnyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjāmadagnya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; गोत्र/पैत्रिक-नाम
mahatāmof the great ones
mahatām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन
mahīyāngreater
mahīyān:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahīyas (प्रातिपदिक; comparative)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तुलनात्मक (comparative)
sraṣṭumto create
sraṣṭum:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootsṛj (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive)
tathāand likewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formसमुच्चय/रीतिवाचक-अव्यय (likewise/also)
pālayitumto protect/maintain
pālayitum:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootpāl (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive)
nihantumto destroy/slay
nihantum:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Roothan (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive) उपसर्गपूर्वक (ni-)