Shloka 3
Jayā-devāḥ Mantraśarīratvaṃ, Vairāgya, and Brahmā’s Śāpa
The Jayas’ Refusal of Progeny
Devanagari script
विज्ञातश्चैव विज्ञाता मना यज्ञश्च द्वादशः / दाराग्निहोत्रसंबन्धं वितत्य यजतेति च
Transliteration
vijñātaścaiva vijñātā manā yajñaśca dvādaśaḥ / dārāgnihotrasaṃbandhaṃ vitatya yajateti ca
Translation
وِجْنات اور وِجْناتا، مَنا اور بارہواں ‘یَجْن’؛ اور یہ بھی کہا گیا ہے کہ دَارا (زوجہ) اور اَگنی ہوتْر کے رشتے کو پھیلا کر وہ یَجَن کرتا ہے۔
Word by Word
विज्ञातःVijñāta (name)
विज्ञातः:
Enumeration item
TypeNoun
Rootवि-ज्ञा (धातु) + त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP used as name), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय
विज्ञाताVijñātā (the knower; name)
विज्ञाता:
Enumeration item
TypeNoun
Rootवि-ज्ञा (धातु) + तृ (कृदन्त)
Formकर्तरि कृदन्त (agent noun/participle-like: ‘knower’), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
मनाManā (name)
मना:
Enumeration item
TypeNoun
Rootमनस्/मन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (नामरूपेण)
यज्ञःYajña (sacrifice; name)
यज्ञः:
Enumeration item
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
द्वादशःtwelfth
द्वादशः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वादश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (यज्ञः इत्यस्य विशेषणम्)
दार-अग्निहोत्र-संबन्धम्the connection with wife and agnihotra
दार-अग्निहोत्र-संबन्धम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदार (प्रातिपदिक) + अग्निहोत्र (प्रातिपदिक) + सम्बन्ध (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष (determinative chain), पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
वितत्यhaving spread/extended
वितत्य:
Pūrvakāla (पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootवि-तन् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)
यजतेworships / performs sacrifice
यजते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक अव्यय (quotative)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय