Shloka 25
Jayā-devāḥ Mantraśarīratvaṃ, Vairāgya, and Brahmā’s Śāpa
The Jayas’ Refusal of Progeny
Devanagari script
एवं श्लोकार्थमुक्त्वा तु जयान्देवानथाब्रवीत् / वैवस्वतेंऽतरेतीते मत्समीपमिहैष्यथ
Transliteration
evaṃ ślokārthamuktvā tu jayāndevānathābravīt / vaivasvateṃ'taretīte matsamīpamihaiṣyatha
Translation
یوں شلوک کا مفہوم بیان کرکے اس نے ‘جیا’ دیوتاؤں سے کہا— جب ویوسوت منونتر گزر جائے گا تو تم یہاں میرے قرب میں آؤ گے۔
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
श्लोक-अर्थम्the meaning of the verse
श्लोक-अर्थम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्लोक (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (श्लोकस्य अर्थः)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having said)
तुthen/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधार्थक निपात (particle: but/indeed)
जयान्the Jayās (a group)
जयान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
देवान्the gods
देवान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; आरम्भार्थक/अनन्तरार्थक (then/thereupon)
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वैवस्वतेin the Vaivasvata (Manvantara)
वैवस्वते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootवैवस्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (मन्वन्तरस्य)
अन्तरेin the interval/period
अन्तरे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; (manvantara-interval)
अतीतेwhen (it) has passed
अतीते:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeVerb
Rootअति-इ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; 'अन्तरे' इत्यस्य विशेषणम्
मत्-समীপम्to my presence/near me
मत्-समীপम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + समीप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मम समीपम्)
इहhere
इह:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here)
एष्यथyou will come
एष्यथ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootइ (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future); मध्यमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद