Shloka 23
Jayā-devāḥ Mantraśarīratvaṃ, Vairāgya, and Brahmā’s Śāpa
The Jayas’ Refusal of Progeny
Devanagari script
वैवस्वतान्तेषु सुरास्तथा स्वायंभुवादिषु / एवं च ब्रह्मणा तत्र श्लोको गीतः पुरातनः
Transliteration
vaivasvatānteṣu surāstathā svāyaṃbhuvādiṣu / evaṃ ca brahmaṇā tatra śloko gītaḥ purātanaḥ
Translation
ویوَسوت منونتر کے اختتام پر اور سوایمبھُو وغیرہ منونتروں میں بھی دیوتا اسی طرح ہوں گے؛ وہاں برہما نے یہ قدیم شلوک گایا۔
Word by Word
वैवस्वतान्तेषुat the ends of Vaivasvata (periods)
वैवस्वतान्तेषु:
Adhikarana (अधिकरण; time)
TypeNoun
Rootवैवस्वत + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (7th/अधिकरण); बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (वैवस्वतस्य अन्ताः = ends of Vaivasvata [manvantaras])
सुराःthe gods
सुराः:
Karta (कर्ता; subject)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन
तथाlikewise
तथा:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: likewise/so)
स्वायंभुवादिषुin Svāyambhuva and others
स्वायंभुवादिषु:
Adhikarana (अधिकरण; time/locus)
TypeNoun
Rootस्वायंभुव + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी; बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (स्वायंभुव-आदि = Svāyambhuva etc.)
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb: thus)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
ब्रह्मणाby Brahmā
ब्रह्मणा:
Karana (करण; agent-instrument ‘by Brahmā’)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/करण); एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण; place)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb: there)
श्लोकःa verse
श्लोकः:
Karta (कर्ता; subject)
TypeNoun
Rootश्लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
गीतःwas sung/recited
गीतः:
Kriya (क्रिया; predicate)
TypeVerb
Rootगै (धातु)
Formकृदन्त; क्त (past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; कर्मणि (sung/recited)
पुरातनःancient
पुरातनः:
Visheshana (विशेषण; of ‘ślokaḥ’)
TypeAdjective
Rootपुरातन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन