Shloka 10
Jayā-devāḥ Mantraśarīratvaṃ, Vairāgya, and Brahmā’s Śāpa
The Jayas’ Refusal of Progeny
Devanagari script
प्रसूयध्वं यजध्वं चेत्युक्तवानस्मि वः पुरा / यस्माद्वाक्यमनादृत्य मम वैराग्यमास्थिताः
Transliteration
prasūyadhvaṃ yajadhvaṃ cetyuktavānasmi vaḥ purā / yasmādvākyamanādṛtya mama vairāgyamāsthitāḥ
Translation
میں نے پہلے تم سے کہا تھا کہ اولاد پیدا کرو اور یَجْن کرو۔ مگر میرے قول کی ناقدری کرکے تم نے بےرغبتی (وَیرَاگْیَ) اختیار کر لی۔
Word by Word
प्रसूयध्वम्procreate; bring forth
प्रसूयध्वम्:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootप्र√सू (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन (plural), आत्मनेपद
यजध्वम्perform sacrifice; worship
यजध्वम्:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, बहुवचन, आत्मनेपद
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
इतिthus
इति:
वाक्यचिह्न (Quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्तिबोधक अव्यय (quotative particle)
उक्तवान्having said
उक्तवान्:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्तवत् (कृत्प्रत्यय)
Formक्तवत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (perfect participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; कर्तरि प्रयोग (agentive)
अस्मिI am
अस्मि:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन
वःof you; your
वः:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th case, Genitive) बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)
पुराformerly; earlier
पुरा:
कालाधिकरण (Kāla-adhikaraṇa)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb of time)
यस्मात्because of which; since
यस्मात्:
अपादान (Apādāna/Ablative cause)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th case, Ablative), एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम
वाक्यम्statement; word
वाक्यम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case, Accusative), एकवचन
अनादृत्यhaving disregarded
अनादृत्य:
पूर्वकालक्रिया (Pūrvakāla-kriyā/Gerundial)
TypeVerb
Rootआ√दृ (धातु) + अन्- (उपसर्ग/निषेध) + ल्यप् (कृत्प्रत्यय)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययभाव कृदन्त (gerund), ‘not having respected/ignored’
ममmy
मम:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), एकवचन; सर्वनाम
वैराग्यम्dispassion; renunciation
वैराग्यम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootवैराग्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
आस्थिताःhave adopted; have taken up
आस्थिताः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeVerb
Rootआ√स्था (धातु) + क्त (कृत्प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/कर्तरि कृदन्त (past participle used predicatively), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन