Shloka 9
Kārttavīrya’s Allied Kings Confront Jāmadagnya Rāma
Bhārgava-Charita
Devanagari script
निहत्य निखिलां सेनां संहाराग्निसमीरणे / दुद्राव कार्त्तवीर्यं च जामदग्न्यो महाबलः
Transliteration
nihatya nikhilāṃ senāṃ saṃhārāgnisamīraṇe / dudrāva kārttavīryaṃ ca jāmadagnyo mahābalaḥ
Translation
وہ قہر کی آگ کے جھونکے کی مانند بھڑک اٹھا؛ پوری فوج کو قتل کر کے مہابلی جامدگنیہ کارتّویریہ پر بھی ٹوٹ پڑا۔
Word by Word
निहत्यhaving slain
निहत्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootनि + हन् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having slain’
निखिलाम्entire
निखिलाम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिखिल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (senām)
सेनाम्army
सेनाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसेना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
संहाराग्निसमीरणेin the wind of the fire of destruction
संहाराग्निसमीरणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंहार + अग्नि + समीरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (संहारस्य अग्निः; तस्य समीरणम्)
दुद्रावrushed/ran
दुद्राव:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootद्रु (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
कार्त्तवीर्यम्Kārttavīrya (Arjuna)
कार्त्तवीर्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकार्त्तवीर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; proper noun
चand
च:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
जामदग्न्यःJāmadagnya (Paraśurāma)
जामदग्न्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजामदग्न्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; patronymic (of Jamadagni)
महाबलःmighty/very strong
महाबलः:
Karta-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महच्च तत् बलम् यस्य) used adjectivally