Shloka 27
Kārttavīrya’s Allied Kings Confront Jāmadagnya Rāma
Bhārgava-Charita
Devanagari script
कृतप्रतिकृताभिज्ञं ज्ञात्वोपस्पृश्य वार्यथ / नारायणास्त्रं विशिखे संदधे चानिवारितम्
Transliteration
kṛtapratikṛtābhijñaṃ jñātvopaspṛśya vāryatha / nārāyaṇāstraṃ viśikhe saṃdadhe cānivāritam
Translation
اسے جوابی وار میں ماہر جان کر، رام نے پانی چھو کر آچمن کیا؛ پھر ناقابلِ روک طور پر تیر پر نارائن استر کا سنधान باندھا۔
Word by Word
kṛta-pratikṛta-abhijñamone skilled in retaliation (act and counteract)
kṛta-pratikṛta-abhijñam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootkṛta (कृ+क्त) + pratikṛta (प्रति+कृ+क्त) + abhijña (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन; तत्पुरुष (one who knows action and counter-action)
jñātvāhaving known
jñātvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootjñā (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकाल (having known)
upaspṛśyahaving performed purification by touching/sipping water
upaspṛśya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootupa-spṛś (धातु) + य (ल्यप्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकाल; ‘आचमन/स्पर्शन’ अर्थे (having touched/sipped for purification)
vāriwater
vāri:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvāri (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन
athathen
atha:
Kāla/Anantarya (काल/अनन्तर्य)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरबोधक (then/thereupon)
nārāyaṇa-astramthe Nārāyaṇa missile
nārāyaṇa-astram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnārāyaṇa (प्रातिपदिक) + astra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (Nārāyaṇa’s missile)
viśikheon an arrow
viśikhe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootviśikha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative/अधिकरण), एकवचन
saṃdadhefixed; set; applied (the missile)
saṃdadhe:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-dhā (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
anivāritamunstoppable; unrestrained
anivāritam:
Kriyāviśeṣaṇa/Predicative (विधेय)
TypeAdjective
Roota-nivārita (नि+वृ/वार् धातु + क्त)
Formनञ्-पूर्वक क्त-प्रत्ययान्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; ‘अप्रतिहतम्’ अर्थे (unrestrained/unstopped)