Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 29
Bhārgava Rāma at Māhiṣmatī: Narmadā-stuti and the Challenge to Kārttavīryārjuna
Devanagari script
गजानां बृंहितै राजन्व्याप्तं गगनमण्डलम् / मार्गे ददर्श राजेन्द्रो विपरीतानि भूपते
Transliteration
gajānāṃ bṛṃhitai rājanvyāptaṃ gaganamaṇḍalam / mārge dadarśa rājendro viparītāni bhūpate
Translation
اے راجن، ہاتھیوں کی گرج سے آسمانی منڈل بھر گیا؛ راستے میں راجندر نے، اے بھوپتے، الٹے اور منحوس شگون دیکھے۔
Word by Word
गजानाम्of the elephants
गजानाम्:
षष्ठी-सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/षष्ठी), बहुवचन
बृंहितैःby the roars
बृंहितैः:
करण (Karana/करण)
TypeNoun
Rootबृंहित (कृदन्त; √बृंह् धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/तृतीया), बहुवचन; भूतकृत्-प्रत्यय (क्त) से निष्पन्न ‘बृंहित’ = roaring
राजन्O king
राजन्:
सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
व्याप्तम्pervaded, filled
व्याप्तम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootव्याप्त (कृदन्त; √व्याप् धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘गगनमण्डलम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
गगनमण्डलम्the sky-region, firmament
गगनमण्डलम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootगगन + मण्डल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गगनस्य मण्डलम्)
मार्गेon the road
मार्गे:
अधिकरण (Adhikarana/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/सप्तमी), एकवचन
ददर्शsaw
ददर्श:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect/लिट्), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
राजेन्द्रःthe king of kings
राजेन्द्रः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (राज्ञाम् इन्द्रः)
विपरीतानिominous, adverse (signs)
विपरीतानि:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeAdjective
Rootविपरीत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), बहुवचन; (अशुभ-निमित्तानि इत्यर्थे)
भूपतेO lord of the earth
भूपते:
सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभूपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन