Shloka 13
Bhārgava Rāma at Māhiṣmatī: Narmadā-stuti and the Challenge to Kārttavīryārjuna
Devanagari script
रामोदितं तत्सकलं श्रावयामास संसदि / स राजात्रेयभक्तस्तु महाबलपराक्रमः
Transliteration
rāmoditaṃ tatsakalaṃ śrāvayāmāsa saṃsadi / sa rājātreyabhaktastu mahābalaparākramaḥ
Translation
اس نے دربار میں رام کے کہے ہوئے سب کلمات سنا دیے۔ وہ راجا اَتریہ کا بھکت تھا اور عظیم قوت و شجاعت والا تھا۔
Word by Word
rāma-uditamspoken by Rama
rāma-uditam:
Karma (कर्म/object qualifier)
TypeAdjective
Rootrāma (प्रातिपदिक) + udita (प्रातिपदिक; √vad/√ud? here 'udita' = 'said/uttered')
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: रामेण उदितम् = spoken by Rama); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; 'तत् सकलम्' इत्यस्य विशेषण
tatthat
tat:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
sakalamentire
sakalam:
Karma (कर्म/object qualifier)
TypeAdjective
Rootsakala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifier of 'tat')
śrāvayāmāsacaused to be heard / reported
śrāvayāmāsa:
Kriya (क्रिया/verb)
TypeVerb
Rootśru (धातु) [णिच् causative: śrāvay-]
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative)
saṃsadiin the assembly
saṃsadi:
Adhikarana (अधिकरण/location)
TypeNoun
Rootsaṃsad (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
rājāthe king
rājā:
Karta (कर्ता/apposition to 'saḥ')
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ātreya-bhaktaḥdevoted to Atreya
ātreya-bhaktaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/predicate adjective)
TypeAdjective
Rootātreya (प्रातिपदिक) + bhakta (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: आत्रेयस्य भक्तः); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; अवधानार्थक-निपात
mahā-bala-parākramaḥof great strength and valor
mahā-bala-parākramaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/predicate adjective)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + bala (प्रातिपदिक) + parākrama (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महान् बलः पराक्रमश्च यस्य/महाबलपराक्रमः); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण