Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

Agastyopadeśa: Viṣṇupada-stava-sādhanā and Paraśurāma’s Darśana of Hari

वसिष्ठ उवाच एव मुक्तो ह्यगस्त्येन रामः शत्रुनिबर्हणः / नमस्कृत्य मुनीं शान्तं निर्जगामाश्रमाद्बहिः

vasiṣṭha uvāca eva mukto hyagastyena rāmaḥ śatrunibarhaṇaḥ / namaskṛtya munīṃ śāntaṃ nirjagāmāśramādbahiḥ

وسِشٹھ نے کہا—یوں اگستیہ کے ہاتھوں آزاد کیے گئے دشمنوں کے قاہر رام نے اس پُرسکون مُنی کو سجدۂ تعظیم کیا اور آشرم سے باہر نکل گئے۔

vasiṣṭhaḥVasiṣṭha
vasiṣṭhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvasiṣṭha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच्)
FormLiṭ (लिट्/perfect), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana; parasmaipada
evaindeed; thus
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvyaya; emphasis particle (निश्चय/अवधारण)
muktaḥreleased; freed
muktaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√muc (मुच्) + kta (कृत्)
FormKṛdanta past passive participle (क्त), Puṃliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana; predicate of 'rāmaḥ'
hifor; indeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormAvyaya; particle (निपात) giving reason/emphasis
agastyenaby Agastya
agastyena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootagastya (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā (3rd), Ekavacana
rāmaḥRāma
rāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana
śatru-nibarhaṇaḥdestroyer of enemies
śatru-nibarhaṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootśatru (प्रातिपदिक) + nibarhaṇa (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष: शत्रूणां निबर्हणः); Puṃliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana; epithet of Rāma
namaskṛtyahaving saluted
namaskṛtya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootnamas (प्रातिपदिक) + √kṛ (कृ) + ktvā (कृत्वा)
FormAbsolutive/gerund (क्त्वा), avyaya; prior action
munīmthe sage
munīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd), Ekavacana
śāntampeaceful; calm
śāntam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśānta (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd), Ekavacana; agrees with 'munīm'
nirjagāmawent out; departed
nirjagāma:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootnir-√gam (गम्)
FormLiṭ (लिट्/perfect), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana; parasmaipada
āśramātfrom the hermitage
āśramāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootāśrama (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Pañcamī (5th/पञ्चमी), Ekavacana; ablative of separation
bahiḥoutside
bahiḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootbahiḥ (अव्यय)
FormAvyaya; deśa-avyaya (देशाव्यय)