Shloka 5
Agastya’s Instruction on Bhakti and Mantra-Siddhi; Descent to Pātāla and the Hearing of Vaiṣṇavī Kathā
Devanagari script
तत्र दृष्टा महाभाग मया सिद्धाः समन्ततः / सनकाद्या नारदश्च गौतमो जाजलिःक्रतुः
Transliteration
tatra dṛṣṭā mahābhāga mayā siddhāḥ samantataḥ / sanakādyā nāradaśca gautamo jājaliḥkratuḥ
Translation
اے خوش نصیب! وہاں میں نے ہر سمت سِدھوں کو دیکھا—سنکادی، نارَد، گوتَم، جاجلی اور کرتو۔
Word by Word
तत्रthere
तत्र:
देशाधिकरण (Place adjunct)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
दृष्टाःseen
दृष्टाः:
विशेषण (Attributive)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘seen’ (सिद्धाः इत्यस्य विशेषणम्)
महाभागO fortunate one
महाभाग:
सम्बोधन (Address/Vocative)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; समासः—महान् + भागः (कर्मधारय)
मयाby me
मया:
कर्ता (Agent in passive/कर्तृकरण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
सिद्धाःthe Siddhas (perfected beings)
सिद्धाः:
कर्म (Object of ‘seen’ in passive construction)
TypeNoun
Rootसिद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन
समन्ततःon all sides
समन्ततः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), सर्वतः-अर्थे
सनकाद्याःSanaka and others
सनकाद्याः:
कर्ता/उद्देश्य (Appositive listing)
TypeNoun
Rootसनक (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—सनकः आदिः येषाम् (षष्ठी-तत्पुरुष/बहुव्रीह्यर्थे ‘Sanaka and others’)
नारदःNārada
नारदः:
कर्ता/उद्देश्य (Appositive)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात (conjunction)
गौतमःGautama
गौतमः:
कर्ता/उद्देश्य (Appositive)
TypeNoun
Rootगौतम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
जाजलिःJājali
जाजलिः:
कर्ता/उद्देश्य (Appositive)
TypeNoun
Rootजाजलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
क्रतुःKratu
क्रतुः:
कर्ता/उद्देश्य (Appositive)
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन