Shloka 3
Agastya’s Instruction on Bhakti and Mantra-Siddhi; Descent to Pātāla and the Hearing of Vaiṣṇavī Kathā
Devanagari script
भक्तेस्तु लक्षणं ज्ञात्वा त्रिविधाया महामते / यो यतेत नरस्तस्य सिद्धिर्भवति सत्वरम्
Transliteration
bhaktestu lakṣaṇaṃ jñātvā trividhāyā mahāmate / yo yateta narastasya siddhirbhavati satvaram
Translation
اے صاحبِ رائےِ عظیم! تین طرح کی بھکتی کی علامتیں جان کر جو انسان اس میں کوشش کرے، اس کی کامیابی فوراً حاصل ہوتی ہے۔
Word by Word
भक्तेःof devotion
भक्तेः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्धसूचक (discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थक
लक्षणम्characteristic/mark
लक्षणम्:
कर्म (कर्मपद/Acc object of ज्ञात्वा)
TypeNoun
Rootलक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc 1st/2nd), एकवचन
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
क्रियाविशेषण (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having known)
त्रिविधायाःof the threefold (kind)
त्रिविधायाः:
सम्बन्ध (genitive qualifier)
TypeAdjective
Rootत्रिविध (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; विशेषणम् (भक्तेः)
महामतेO great-minded one
महामते:
सम्बोधन (Address/Vocative)
TypeNoun
Rootमहामति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; समासः—महान् + मति (कर्मधारय)
यःwho
यः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; सम्बन्धक सर्वनाम
यतेतshould strive
यतेत:
क्रिया (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootयत् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
नरःa man
नरः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
तस्यof him/for him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive/possessor)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
सिद्धिःsuccess/accomplishment
सिद्धिः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
भवतिbecomes/is
भवति:
क्रिया (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
सत्वरम्quickly/at once
सत्वरम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसत्वर (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
Formअव्यय (adverb)