Shloka 11
Mṛga–Mṛgī Saṃvāda: Karmakāraṇa and Pūrvajanma-kathana
The Deer and Doe Dialogue on Karma and Past Birth
Devanagari script
ब्राह्मणानां कुले वाहं जातः कौशिकगोत्रिणाम् / पिता मे शिवदत्तो ऽभून्नाम्ना शास्त्रविशारदः
Transliteration
brāhmaṇānāṃ kule vāhaṃ jātaḥ kauśikagotriṇām / pitā me śivadatto 'bhūnnāmnā śāstraviśāradaḥ
Translation
میں کوشک گوتر کے برہمن خاندان میں پیدا ہوا تھا۔ میرے والد کا نام شِودتّ تھا، اور وہ شاستروں کے ماہر تھے۔
Word by Word
ब्राह्मणानाम्of Brahmins
ब्राह्मणानाम्:
षष्ठी-सम्बन्ध (of Brahmins)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति, बहुवचन (Plural)
कुलेin the family
कुले:
अधिकरण (Location: in a family)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति, एकवचन
वैindeed
वै:
निपात (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक (particle: indeed)
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
जातःwas born
जातः:
विधेय (Predicate)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formक्त (past passive participle) from √जन्; पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे (born)
कौशिकगोत्रिणाम्of the Kauśika-gotra (lineage)
कौशिकगोत्रिणाम्:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive qualifier of ‘ब्राह्मणानाम्/कुले’)
TypeNoun
Rootकौशिक + गोत्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-समास (कौशिक-गोत्रिणः = of those belonging to the Kauśika gotra)
पिताfather
पिता:
कर्ता/विषय (Subject)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन
मेmy
मे:
षष्ठी-सम्बन्ध (my)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (enclitic)
शिवदत्तःŚivadatta
शिवदत्तः:
विधेय/समानााधिकरण (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootशिवदत्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (शिवेन दत्तः)
अभूत्was
अभूत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
नाम्नाby name/as named
नाम्ना:
करण (Instrument: by name)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया विभक्ति, एकवचन
शास्त्रविशारदःexpert in scriptures
शास्त्रविशारदः:
विधेय-विशेषण (Predicate adjective/noun)
TypeNoun
Rootशास्त्र + विशारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (शास्त्रे विशारदः = expert in scriptures)