Shloka 51
Kārttavīrya–Paraśurāma-saṅgrāma-kathā
Sagara’s Inquiry and Vasiṣṭha’s Account
Devanagari script
ज्ञात्वा च लप्स्यते सिद्धिं मन्त्रस्य कवचस्य च / स मुनिर्ज्ञाततत्त्वार्थः सानुकंपो ऽभयप्रदः
Transliteration
jñātvā ca lapsyate siddhiṃ mantrasya kavacasya ca / sa munirjñātatattvārthaḥ sānukaṃpo 'bhayapradaḥ
Translation
یہ جان کر وہ منتر اور کَوَچ دونوں کی سِدھی پا لے گا؛ وہ مُنی تَتْوَ کے معنی جاننے والا، رحم دل اور بےخوفی عطا کرنے والا ہے۔
Word by Word
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√ज्ञा (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा), ‘having known’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction
लप्स्यतेwill obtain
लप्स्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√लभ् (धातु)
Formलृट् (Simple future), 3rd person, Singular, Ātmanepada
सिद्धिम्success/accomplishment
सिद्धिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular
मन्त्रस्यof the mantra
मन्त्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
कवचस्यof the kavaca
कवचस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकवच (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Genitive, Singular
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
मुनिःsage
मुनिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
ज्ञात-तत्त्व-अर्थःone who knows the true meaning/principle
ज्ञात-तत्त्व-अर्थः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootज्ञात (कृदन्त, √ज्ञा) + तत्त्व (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; समासः—तत्त्वस्य अर्थः (षष्ठी-तत्पुरुष) सः ज्ञातः यस्य (कर्मधारय/बहुव्रीहि-सदृश प्रयोग); overall adjectival to मुनिः
स-अनुकम्पःcompassionate
स-अनुकम्पः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (उपसर्ग/सह) + अनुकम्प (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; समासः—अनुकम्पया सह (सह-तत्पुरुष)
अभय-प्रदःgiver of fearlessness
अभय-प्रदः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअभय (प्रातिपदिक) + प्रद (प्रातिपदिक from √दा with प्र-)
FormMasculine, Nominative, Singular; समासः—अभयं प्रददाति इति (उपपद-तत्पुरुष)