Shloka 30
Kārttavīrya–Paraśurāma-saṅgrāma-kathā
Sagara’s Inquiry and Vasiṣṭha’s Account
Devanagari script
अयं रामो महाभागे जमदग्निसुतो ऽनुजः / पितरं कार्त्तवीर्येण दृष्ट्वा चैव तिरस्कृतम्
Transliteration
ayaṃ rāmo mahābhāge jamadagnisuto 'nujaḥ / pitaraṃ kārttavīryeṇa dṛṣṭvā caiva tiraskṛtam
Translation
اے نیک بخت! یہ راما جمَدگنی کا فرزند (انُج) ہے؛ اس نے کارتّویریہ کے ہاتھوں اپنے باپ کی توہین ہوتے دیکھی۔
Word by Word
अयम्this
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता; apposition)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
महाभागेO fortunate lady
महाभागे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन, एकवचन
जमदग्नि-सुतःson of Jamadagni
जमदग्नि-सुतः:
Karta (कर्ता; apposition)
TypeNoun
Rootजमदग्नि (प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (जमदग्नेः सुतः); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
अनुजःyounger brother
अनुजः:
Karta (कर्ता; apposition)
TypeNoun
Rootअनुज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
पितरम्father
पितरम्:
Karma (कर्म; object of दृष्ट्वा)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
कार्त्तवीर्येणby Karttavirya
कार्त्तवीर्येण:
Karana (करण; agent/instrument in passive sense)
TypeNoun
Rootकार्त्तवीर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया, एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकाल (having seen)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
तिरस्कृतम्insulted/treated with contempt
तिरस्कृतम्:
Karma (कर्म; qualifier of object)
TypeAdjective
Rootतिरस् + कृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् पितरम्