Shloka 24
Kārttavīrya–Paraśurāma-saṅgrāma-kathā
Sagara’s Inquiry and Vasiṣṭha’s Account
Devanagari script
पीत्वा जलं ततस्तौ तु वृक्षच्छायासमाश्रितौ / रामं दृष्ट्वा महात्मानं कथां तौ चक्रतुर्मुदा
Transliteration
pītvā jalaṃ tatastau tu vṛkṣacchāyāsamāśritau / rāmaṃ dṛṣṭvā mahātmānaṃ kathāṃ tau cakraturmudā
Translation
پھر وہ دونوں پانی پی کر درخت کے سائے میں جا بیٹھے۔ مہاتما رام کو دیکھ کر انہوں نے خوشی سے گفتگو کی۔
Word by Word
pītvāhaving drunk
pītvā:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootpā (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund): 'having drunk'
jalamwater
jalam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootjala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (Acc. sg.)
tataḥthen
tataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअनन्तरवाचक/अपादानार्थक अव्यय (then/from there)
tauthe two
tau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा द्विवचन (Nom. dual masc.; pronoun)
tuindeed/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअवधारण/विरोध (particle)
vṛkṣa-chāyā-samāśritauhaving taken refuge in the shade of a tree
vṛkṣa-chāyā-samāśritau:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvṛkṣa (प्रातिपदिक) + chāyā (प्रातिपदिक) + sam-ā-śri (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा द्विवचन (Nom. dual masc.); षष्ठी-तत्पुरुष: वृक्षस्य छायाम्; कृदन्त: समाश्रित (क्त) = 'having resorted to'
rāmamRama
rāmam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (Acc. sg.)
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund): 'having seen'
mahātmānamgreat-souled
mahātmānam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (Acc. sg.); विशेषण रामम्
kathāmconversation, talk
kathām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkathā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (Acc. sg.)
tauthe two
tau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा द्विवचन (Nom. dual masc.; pronoun)
cakratuḥthey did/made (began)
cakratuḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, द्विवचन (3rd person dual)
mudāwith joy
mudā:
Hetu/Instrument (करण/हेतु)
TypeNoun
Rootmudā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया एकवचन (Instr. sg.); भाववाचक