Shloka 10
Kārttavīrya–Paraśurāma-saṅgrāma-kathā
Sagara’s Inquiry and Vasiṣṭha’s Account
Devanagari script
तस्यैवं यजमानस्य रामस्य जगतीपते / गतं वर्षशतं तत्र ध्यानयुक्तस्य नित्यदा
Transliteration
tasyaivaṃ yajamānasya rāmasya jagatīpate / gataṃ varṣaśataṃ tatra dhyānayuktasya nityadā
Translation
اے جہان کے پالنے والے! اس طرح یَجْن میں مشغول اور ہمیشہ دھیان میں رہنے والے رام کے وہاں سو برس گزر گئے۔
Word by Word
tasyaof him
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (pronoun)
evamthus
evam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (manner-indicator)
yajamānasyaof (him) worshipping/sacrificing
yajamānasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeVerb
Root√yaj (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (Present active participle); पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (of the one performing sacrifice/worship)
rāmasyaof Rāma
rāmasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
jagatī-pateO lord of the world
jagatī-pate:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootjagatī (प्रातिपदिक) + pati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुषः (जगत्याः पतिः = lord of the earth/world)
gatamelapsed
gatam:
Kriyā (क्रिया/Predicative)
TypeVerb
Root√gam (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (Past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भावे प्रयोगः = has passed/elapsed
varṣa-śatama hundred years
varṣa-śatam:
Karta (कर्ता/Subject of gatam)
TypeNoun
Rootvarṣa (प्रातिपदिक) + śata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु-समासः (शतं वर्षाणि)
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
dhyāna-yuktasyaof (him) engaged in meditation
dhyāna-yuktasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeAdjective
Rootdhyāna (प्रातिपदिक) + yukta (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; तत्पुरुषः (ध्यानयुक्त = engaged in meditation)
nityadāalways
nityadā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootnitya (प्रातिपदिक) + dā (अव्यय-प्रत्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb) = सदा (always)