Next Verse

Shloka 1

Kārttavīrya–Paraśurāma-saṅgrāma-kathā

Sagara’s Inquiry and Vasiṣṭha’s Account

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते त्रयस्त्रिंशत्तमो ऽध्यायः सगर उवाच ब्रह्मपुत्र महाभाग महान्मे ऽनुग्रहः कृतः / यदिदं कवचं मह्यं प्रकाशितमनामयम्

iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyamabhāge tṛtīya upoddhātapāde bhārgavacarite trayastriṃśattamo 'dhyāyaḥ sagara uvāca brahmaputra mahābhāga mahānme 'nugrahaḥ kṛtaḥ / yadidaṃ kavacaṃ mahyaṃ prakāśitamanāmayam

یوں شری برہمانڈ مہاپُران (وایو پروکت)، درمیانی حصّہ، تیسرا اُپوُدّھات پاد، بھارگو چریت کا تینتیسواں ادھیائے۔ سگر نے کہا—اے برہما پُترِ مہابھاگ، تم نے مجھ پر بڑا انعام کیا کہ یہ بےروگ کَوَچ مجھ پر ظاہر کیا۔

इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्तिसमाप्तिसूचक-अव्यय (quotative/end marker)
श्रीब्रह्माण्डेin the Śrī Brahmāṇḍa (Purāṇa)
श्रीब्रह्माण्डे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्रीब्रह्माण्ड (प्रातिपदिक; श्री+ब्रह्माण्ड)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; अधिकरण
महापुराणेin the Mahāpurāṇa
महापुराणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहापुराण (प्रातिपदिक; महा+पुराण)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
वायुप्रोक्तेspoken by Vāyu
वायुप्रोक्ते:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवायुप्रोक्त (प्रातिपदिक; वायु+प्रोक्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; ‘spoken by Vāyu’
मध्यमभागेin the middle section
मध्यमभागे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्यमभाग (प्रातिपदिक; मध्यम+भाग)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
तृतीयthird
तृतीय:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतृतीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; क्रमवाचक विशेषण
उपोद्धातपादेin the introductory quarter/section
उपोद्धातपादे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootउपोद्धातपाद (प्रातिपदिक; उपोद्धात+पाद)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
भार्गवचरितेin the Bhārgava narrative
भार्गवचरिते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभार्गवचरित (प्रातिपदिक; भार्गव+चरित)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
त्रयस्त्रिंशत्तमःthirty-third
त्रयस्त्रिंशत्तमः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रयस्त्रिंशत्तम (प्रातिपदिक; त्रयस्+त्रिंशत्+तम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्रमवाचक
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
सगरःSagara
सगरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसगर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ब्रह्मपुत्रO son of Brahmā
ब्रह्मपुत्र:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्रह्मपुत्र (प्रातिपदिक; ब्रह्मन्+पुत्र)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन
महाभागO greatly fortunate one
महाभाग:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक; महा+भाग)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन
महान्great
महान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), एकवचन; सम्बन्ध
अनुग्रहःfavor/grace
अनुग्रहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअनुग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
कृतःhas been done
कृतः:
Kriya (क्रिया)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘done/made’ (passive sense)
यत्that which
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सम्बन्धसूचक
इदम्this
इदम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण
कवचम्armor (charm)
कवचम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकवच (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
मह्यम्to me
मह्यम्:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4), एकवचन; सम्प्रदान
प्रकाशितम्revealed
प्रकाशितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootप्र+काश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त
अनामयम्free from disease/harmless
अनामयम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनामय (प्रातिपदिक; अ-न+आमय)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण