Shloka 18
Śivaloka–Brahmaloka Varnana
Description of Śivaloka and the Upper Worlds
Devanagari script
दृष्ट्वा विस्मयमापेदे सुगन्धबहुलां विभोः / तत्रापश्यच्छिवं शान्तं त्रिनेत्रं चन्द्रशेखरम्
Transliteration
dṛṣṭvā vismayamāpede sugandhabahulāṃ vibhoḥ / tatrāpaśyacchivaṃ śāntaṃ trinetraṃ candraśekharam
Translation
یہ دیکھ کر وہ حیرت میں پڑ گیا؛ ربّ کے اس مقام میں خوشبو کی فراوانی تھی۔ وہاں اس نے شانت شیو کو—تین آنکھوں والے، چندر شیکھر—دیکھا۔
Word by Word
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund), धातु: दृश्
विस्मयम्astonishment
विस्मयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविस्मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
आपेदेattained/felt
आपेदे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + पद् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; धातु: पद् (to go/attain), उपसर्ग: आ
सुगन्ध-बहुलाम्abounding in fragrance
सुगन्ध-बहुलाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुगन्ध (प्रातिपदिक) + बहुल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (सुगन्धेन बहुला = rich in fragrance); विशेषण (to सभाम् understood from prev. verse)
विभोःof the Lord
विभोः:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
अपश्यत्he saw
अपश्यत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; धातु: दृश्
शिवम्Śiva
शिवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
शान्तम्peaceful
शान्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (to शिवम्)
त्रि-नेत्रम्three-eyed
त्रि-नेत्रम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + नेत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समासः (त्रीणि नेत्राणि यस्य) विशेषण (to शिवम्)
चन्द्र-शेखरम्Candraśekhara (moon-crested)
चन्द्र-शेखरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक) + शेखर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (चन्द्रः शेखरः यस्य) उपाधि-नाम