Shloka 43
Reṇukā-vilāpa and the Aftermath of Jamadagni’s Slaying (अर्जुनोपाख्यान-प्रसङ्गः)
Devanagari script
हे रेणुके स्वतनयैर्गिरं मे ऽवहिता शृणु / मा कार्षीः साहसं भद्रे प्रवक्ष्यामि प्रियं तव
Transliteration
he reṇuke svatanayairgiraṃ me 'vahitā śṛṇu / mā kārṣīḥ sāhasaṃ bhadre pravakṣyāmi priyaṃ tava
Translation
اے رینوکا! اپنے بیٹوں سمیت توجہ سے میری بات سنو۔ اے بھدرے، یہ جسارت نہ کرو؛ میں تمہارے لیے پسندیدہ اور بھلائی کی بات کہوں گا۔
Word by Word
हेO!
हे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootहे (अव्यय)
Formसम्बोधन-निपात (vocative particle)
रेणुकेO Renukā
रेणुके:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootरेणुका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; vocative singular feminine
स्व-तनयैःwith your own sons
स्व-तनयैः:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + तनय (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: 'own sons'; पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; instrumental plural
गिरम्speech, words
गिरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगिर्/गिरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular feminine
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; genitive singular 'my' (enclitic)
अवहिताattentive
अवहिता:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअवहित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular feminine; 'attentive'
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
माdo not
मा:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय; prohibitive particle used with लोट्/लङ्/लृङ् etc.
कार्षीःyou should do (here: do not do)
कार्षीः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलुङ्-लकार (aorist), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद; prohibitive with मा: 'do not do'
साहसम्rash act, violence
साहसम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसाहस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular neuter
भद्रेO good lady
भद्रे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; vocative singular feminine (term of address)
प्रवक्ष्यामिI will tell
प्रवक्ष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलृट्-लकार (simple future), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
प्रियम्what is dear/beneficial
प्रियम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular neuter (object of 'will tell')
तवto you / your
तव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; genitive singular 'your'