Shloka 36
Reṇukā-vilāpa and the Aftermath of Jamadagni’s Slaying (अर्जुनोपाख्यान-प्रसङ्गः)
Devanagari script
रेणुकोवाच / अहं व-पितरं पुत्राः स्वर्गतं पुण्यशीलिनम् / अनुगन्तुमिहेच्छामि तन्मे ऽनुज्ञातुमर्हथ
Transliteration
reṇukovāca / ahaṃ va-pitaraṃ putrāḥ svargataṃ puṇyaśīlinam / anugantumihecchāmi tanme 'nujñātumarhatha
Translation
رینوکا نے کہا— اے بیٹو! تمہارا نیک سیرت باپ سُورگ کو جا چکا ہے؛ میں بھی اس کے پیچھے جانا چاہتی ہوں، پس مجھے اجازت دو۔
Word by Word
रेणुकाRenukā
रेणुका:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरेणुका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (उवाच-कर्तृ)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा, एकवचन
वindeed/and
व:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootव (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (enclitic particle) ‘indeed/and’ (पाठभेदे ‘वा’ सम्भव)
पितरम्father
पितरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पुत्राःO sons
पुत्राः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन/प्रथमा बहुवचन; संबोधनार्थे (vocative sense)
स्वर्-गतम्gone to heaven
स्वर्-गतम्:
Visheshana of Karma (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वर्/स्वर्ग (प्रातिपदिक) + गत (कृदन्त, √गम्)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—स्वर्गं गतः (to heaven gone)
पुण्य-शीलिनम्virtuous
पुण्य-शीलिनम्:
Visheshana of Karma (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक) + शीलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—पुण्यं शीलं यस्य (virtuous in conduct)
अनु-गन्तुम्to follow
अनु-गन्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeVerb
Rootअनु-√गम् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), ‘to follow’
इहhere
इह:
Adverbial (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (adverb of place)
इच्छामिI wish/desire
इच्छामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√इष्/√इच्छ् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
तत्that (request)
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘that’ (referring to the request)
मेof me / for me
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive) एकवचन; enclitic form
अनु-ज्ञातुम्to permit
अनु-ज्ञातुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootअनु-√ज्ञा (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), ‘to permit/approve’
अर्हथyou should/are worthy to
अर्हथ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√अर्ह् (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; परस्मैपद