Shloka 22
Reṇukā-vilāpa and the Aftermath of Jamadagni’s Slaying (अर्जुनोपाख्यान-प्रसङ्गः)
Devanagari script
न त्वादृशा महाभाग भृशं शोचन्ति कुत्रचित् / धृतिमन्तो महान्तस्तु दुःखं कुर्वति न व्यये
Transliteration
na tvādṛśā mahābhāga bhṛśaṃ śocanti kutracit / dhṛtimanto mahāntastu duḥkhaṃ kurvati na vyaye
Translation
اے صاحبِ نصیب! تم جیسے لوگ کہیں بھی حد سے زیادہ غم نہیں کرتے۔ ثابت قدم عظیم لوگ دکھ کو زوال کا سبب نہیں بننے دیتے۔
Word by Word
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; adversative particle
आदृशाःpersons like (you)
आदृशाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआदृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; nominative plural masculine
महाभागO greatly fortunate one
महाभाग:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; vocative; समासः—कर्मधारय (महान् भागः यस्य; very fortunate)
भृशम्excessively
भृशम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formअव्यय; degree-adverb
शोचन्तिgrieve
शोचन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootशुच् (धातु)
Formलट्-लकार (present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; 3rd person plural
कुत्रचित्ever, anywhere
कुत्रचित्:
Deśa/Avadhi (देश/अवधि)
TypeIndeclinable
Rootकुत्रचित् (अव्यय)
Formअव्यय; indefinite adverb (somewhere/ever)
धृतिमन्तःthe steadfast ones
धृतिमन्तः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधृतिमन्त् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; nominative plural masculine
महान्तःthe great ones
महान्तः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; nominative plural masculine
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; emphatic/adversative particle
दुःखम्sorrow
दुःखम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular neuter
कुर्वतिcauses/does
कुर्वति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; 3rd person singular; (here: ‘it causes/does’)
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
व्ययेin loss, in decline
व्यये:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootव्यय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; locative singular masculine; ‘in loss/at the time of loss’