Previous Verse
Next Verse

Shloka 47

Prajāpati-vaṃśānukīrtana — Genealogical Enumeration of Progenitors

Dharma’s Line and the Sādhyas

वैश्वानरं दक्षिणतो निर्दिष्टमिह तत्त्वतः / अश्विनी कृत्तिका याम्यं नागवीथीति विश्रुता

vaiśvānaraṃ dakṣiṇato nirdiṣṭamiha tattvataḥ / aśvinī kṛttikā yāmyaṃ nāgavīthīti viśrutā

یہاں حقیقتاً جنوب کی سمت ویشوانر کا بیان ہے۔ اشوِنی اور کِرتِّکا یامْی (جنوبی) حصے میں ہیں، جو ‘ناگ وِیتی’ کے نام سے مشہور ہے۔

वैश्वानरम्Vaiśvānara (name)
वैश्वानरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवैश्वानर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; नाम (proper name)
दक्षिणतःto the south / from the south side
दक्षिणतः:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb): ‘from/on the south’
निर्दिष्टम्is indicated/assigned
निर्दिष्टम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + दिश् (धातु)
Formकृदन्त—भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इहhere
इह:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb: ‘here’)
तत्त्वतःtruly / in reality
तत्त्वतः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतत्त्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (adverb: ‘in truth/accurately’)
अश्विनीAśvinī (nakṣatra)
अश्विनी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअश्विनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नक्षत्र-नाम
कृत्तिकाKṛttikā (nakṣatra)
कृत्तिका:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकृत्तिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नक्षत्र-नाम
याम्यम्southern
याम्यम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयाम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (‘southern’)
नाग-वीथीNāgavīthī (the ‘serpent’ path)
नाग-वीथी:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootनाग (प्रातिपदिक) + वीथी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (नागानां वीथी)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/समाप्तिसूचक (quotative particle)
विश्रुताis renowned/known
विश्रुता:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + श्रु (धातु)
Formकृदन्त—भूतकर्मणि/कर्तरि कृदन्त (past participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘well-known’