Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

Prajāpati-vaṃśānukīrtana — Genealogical Enumeration of Progenitors

Dharma’s Line and the Sādhyas

बृहस्पतेश्तु भगिनी भुवना ब्रह्मवादिनी / योगसिद्धा जगत्कृत्स्नमशक्ता चरति स्म ह

bṛhaspateśtu bhaginī bhuvanā brahmavādinī / yogasiddhā jagatkṛtsnamaśaktā carati sma ha

برہسپتی کی بہن بھوونا برہمن کی ویدانتی وادی تھی۔ یوگ-سِدھی سے یکت ہو کر وہ سارے جگت میں بے روک ٹوک گردش کرتی تھی۔

बृहस्पतेःof Bṛhaspati
बृहस्पतेः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-अव्यय (particle: but/indeed)
भगिनीsister
भगिनी:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभगिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
भुवनाBhuvanā
भुवना:
सम्बन्ध/विधेय (Apposition/name)
TypeNoun
Rootभुवना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नाम (proper name)
ब्रह्मवादिनीspeaker of Brahman; theologian
ब्रह्मवादिनी:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootब्रह्मन् + वादिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (ब्रह्म वदति इति)
योगसिद्धाperfected through yoga
योगसिद्धा:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootयोग + सिद्ध (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष (योगेन सिद्धा)
जगत्the world
जगत्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
कृत्स्नम्entire
कृत्स्नम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootकृत्स्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; जगत् इति विशेषण
अशक्ताunable
अशक्ता:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअ + शक्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नञ्-प्रत्यय (negated)
चरतिmoves/roams
चरति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
स्मindeed/used to
स्म:
काल/वृत्त (Narrative past marker)
TypeIndeclinable
Rootस्म (अव्यय)
Formस्मरण/भूतार्थक-अव्यय (particle indicating past narration)
indeed
:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)