Shloka 106
Prajāpati-vaṃśānukīrtana — Genealogical Enumeration of Progenitors
Dharma’s Line and the Sādhyas
Devanagari script
तामस्यास्तस्य चांशेन कालो रुद्रः स उच्यते / सात्त्विक्याश्च तथांशेन यज्ञो विष्णुरजा यत
Transliteration
tāmasyāstasya cāṃśena kālo rudraḥ sa ucyate / sāttvikyāśca tathāṃśena yajño viṣṇurajā yata
Translation
اُس کے تامسی حصّے سے کال (زمانہ) روپ رُدر کہا جاتا ہے؛ اور اُسی کے ساتتوِک حصّے سے یَجْنَہ سوروپ وِشنو پرकट ہوتے ہیں۔
Word by Word
तामस्याःof the tāmasī (tamasic) [power/nature]
तामस्याः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeAdjective
Rootतामसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), षष्ठी विभक्ति (Gen. 6), एकवचन (sg.); विशेषण-रूपेण (as qualifier)
तस्यof that (one/principle)
तस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी विभक्ति (Gen. 6), एकवचन (sg.)
चand
च:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अंशेनby a portion
अंशेन:
करण (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootअंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), तृतीया विभक्ति (Instr. 3), एकवचन (sg.)
कालःTime
कालः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा विभक्ति (Nom. 1), एकवचन (sg.)
रुद्रःRudra
रुद्रः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा विभक्ति (Nom. 1), एकवचन (sg.); समानाधिकरण (apposition)
सःhe/that
सः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा विभक्ति (Nom. 1), एकवचन (sg.)
उच्यतेis called
उच्यते:
क्रिया (Verb); कर्तृस्थाने कर्म (passive subject)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट्-लकार (Pres.), कर्मणि प्रयोग (passive), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (sg.)
सात्त्विक्याःof the sāttvikī (sattvic) [power/nature]
सात्त्विक्याः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeAdjective
Rootसात्त्विकी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), षष्ठी विभक्ति (Gen. 6), एकवचन (sg.); विशेषण-रूपेण
चand
च:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तथाlikewise
तथा:
क्रियाविशेषण (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formरीति/प्रकार-अव्यय (adverb: in that manner/likewise)
अंशेनby a portion
अंशेन:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootअंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), तृतीया विभक्ति (Instr. 3), एकवचन (sg.)
यज्ञःYajña (sacrifice)
यज्ञः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा विभक्ति (Nom. 1), एकवचन (sg.)
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा विभक्ति (Nom. 1), एकवचन (sg.); समानाधिकरण (apposition)
अजाःthe Unborn (Brahmā) / the unborn ones
अजाः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootअज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा विभक्ति (Nom. 1), बहुवचन (pl.); ‘अज’ = ब्रह्मा/प्रजापति (unborn/creator)
यतwhich/that (relative)
यत:
सम्बन्ध/विशेष्य (relative element)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया विभक्ति (Nom./Acc. 1/2), एकवचन (sg.); सम्बन्धसूचक (relative)