Shloka 101
Prajāpati-vaṃśānukīrtana — Genealogical Enumeration of Progenitors
Dharma’s Line and the Sādhyas
Devanagari script
तस्मात्सृष्ट्वानुगृह्णति ग्रसते चैव सर्वशः / गुणात्मकत्ववै कल्पये तस्मादेकः स उच्यते
Transliteration
tasmātsṛṣṭvānugṛhṇati grasate caiva sarvaśaḥ / guṇātmakatvavai kalpaye tasmādekaḥ sa ucyate
Translation
پس وہ سृष्टि رچ کر انُگرہ کرتا ہے اور ہر طرح سے سب کو نگل بھی لیتا ہے۔ وہ گُنوں سے مرکب مانا گیا ہے، اسی لیے وہی ایک کہا جاتا ہے۔
Word by Word
तस्मात्from that; therefore
तस्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी विभक्ति (5th/अपादान), एकवचन; सर्वनाम
सृष्ट्वाhaving created
सृष्ट्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय-क्रियाविशेषण (gerund/absolutive), ‘having created’
अनुगृह्णतिhe favors; he shows grace
अनुगृह्णति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु-ग्रह् (धातु)
Formलट् लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
ग्रसतेhe devours; absorbs
ग्रसते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रस् (धातु)
Formलट् लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एवindeed; just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
सर्वशःin every way; wholly
सर्वशः:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वशस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb), प्रकार/व्याप्ति
गुणात्मकत्वम्the state of being constituted of qualities (guṇas)
गुणात्मकत्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगुण + आत्मक + त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; समासः—गुण-आत्मक (तत्पुरुष) + त्व-प्रत्यय (abstract noun)
वैindeed; surely
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चय/खल्वर्थक अव्यय (emphatic particle)
कल्पयेI conceive; I posit
कल्पये:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकॢप् (धातु)
Formलट् लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; आत्मनेपद
तस्मात्therefore; from that
तस्मात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी विभक्ति (5th/अपादान), एकवचन; सर्वनाम
एकःone; single
एकः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (1st), एकवचन; विशेषण
सःhe; that (one)
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (1st), एकवचन; सर्वनाम
उच्यतेis said; is called
उच्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)