Shloka 60
Rāja-prabodhana and Prātaḥ-kṛtya
Awakening of the King and Morning Observances
Devanagari script
अथ वा गोहिरण्यद्यं यदन्यदभिवाञ्छितम् / संगृह्य वित्तं विपुलं धेनुं तां प्रतिदास्यति
Transliteration
atha vā gohiraṇyadyaṃ yadanyadabhivāñchitam / saṃgṛhya vittaṃ vipulaṃ dhenuṃ tāṃ pratidāsyati
Translation
یا پھر گائے، سونا وغیرہ یا جو کچھ اور مطلوب ہو، بہت سا مال جمع کرکے وہ اس دھینو کے بدلے تمہیں دے دے گا۔
Word by Word
अथthen / or else
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (particle: then/now)
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक निपात (disjunctive particle: or)
गो-हिरण्य-आद्यम्cows, gold, and the like
गो-हिरण्य-आद्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक) + हिरण्य (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः: तत्पुरुष (आदि-शब्देन 'etc.'), अर्थः 'cows, gold, etc.'
यत्whatever
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
अन्यत्other (thing)
अन्यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
अभिवाञ्छितम्desired
अभिवाञ्छितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअभिवाञ्छित (प्रातिपदिक; √वाञ्छ् धातु, क्त-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; उपसर्ग: अभि
संगृह्यhaving gathered
संगृह्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√ग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive); उपसर्ग: सम्; अर्थः 'having collected'
वित्तम्wealth
वित्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
विपुलम्abundant
विपुलम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविपुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (qualifying वित्तम्)
धेनुम्the cow
धेनुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
ताम्that (cow)
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
प्रतिदास्यतिwill give back / return
प्रतिदास्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formलृट् (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; उपसर्ग: प्रति