Shloka 26
Rāja-prabodhana and Prātaḥ-kṛtya
Awakening of the King and Morning Observances
Devanagari script
मुनिना समनुज्ञातो विनिष्क्रम्य तदाश्रमात् / सैन्यैः परिवृतः सर्वैः संप्रतस्थे पुरीं प्रति
Transliteration
muninā samanujñāto viniṣkramya tadāśramāt / sainyaiḥ parivṛtaḥ sarvaiḥ saṃpratasthe purīṃ prati
Translation
مُنی کی اجازت پا کر وہ اس آشرم سے نکل پڑا، اور تمام لشکروں سے گھرا ہوا شہر کی طرف روانہ ہوا۔
Word by Word
मुनिनाby the sage
मुनिना:
करण (Agent in passive/कर्तृ-करण)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
समनुज्ञातःhaving been fully permitted
समनुज्ञातः:
विशेषण (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-अनु-√ज्ञा (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (PPP)
विनिष्क्रम्यhaving departed
विनिष्क्रम्य:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootवि-निस्-√क्रम् (धातु)
Formल्यप्/क्त्वान्त (Gerund/अव्ययभाव), अव्यय
तत्that
तत्:
विशेषण (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th) एकवचन (समासपूर्वपद-रूप); आश्रमात् इत्यस्य विशेषणम्
आश्रमात्from the hermitage
आश्रमात्:
अपादान (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootआश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान (ablative)
सैन्यैःwith troops
सैन्यैः:
सह/करण (Accompaniment/Instrument)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
परिवृतःsurrounded
परिवृतः:
विशेषण (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरि-√वृ (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (PPP)
सर्वैःby all
सर्वैः:
विशेषण (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; सैन्यैः इत्यस्य विशेषणम्
संप्रतस्थेset out
संप्रतस्थे:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-प्र-√स्था (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
पुरीम्to the city
पुरीम्:
कर्म (Goal as object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
प्रतिtowards
प्रति:
दिशा/प्रति-सम्बन्ध (Directional)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formउपसर्ग/अव्यय (preposition-like indeclinable)