Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

The City Equal to Amarāvatī: Creation of Households, Women, and Civic Splendor

Arjunopākhyāna Context

महार्हरत्नोज्ज्वलतुङ्गगोपुरैः सह श्वगृध्रव्रजनर्तनालयैः / चित्रैर्ध्वचैश्चापि पताकिकाभिः शुभ्रैः पटैर्मण्डपिकाभिरुन्नतैः

mahārharatnojjvalatuṅgagopuraiḥ saha śvagṛdhravrajanartanālayaiḥ / citrairdhvacaiścāpi patākikābhiḥ śubhraiḥ paṭairmaṇḍapikābhirunnataiḥ

وہاں قیمتی جواہرات سے دمکتے بلند گوپور تھے؛ ساتھ ہی کتّوں اور گِدھوں کے جھنڈوں کے ناچ گاہیں بھی تھیں؛ رنگین جھنڈوں، پتاکاؤں، سفید پردوں اور اونچے منڈپوں سے وہ جگہ آراستہ تھی۔

महाvery, greatly
महा:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक)
Formपूर्वपद-विशेषण in compound
अर्हworthy, precious
अर्ह:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअर्ह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (in compound)
रत्नjewel
रत्न:
Viśeṣya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (in compound)
उज्ज्वलshining
उज्ज्वल:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउज्ज्वल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (in compound)
तुङ्गlofty, high
तुङ्ग:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (in compound)
गोपुरैःwith lofty gateways shining with precious jewels
गोपुरैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootगोपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; tatpuruṣa: महा-अर्ह-रत्न-उज्ज्वल-तुङ्ग-गोपुर
सहtogether with
सह:
Sahārtha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहार्थक-अव्यय (with, together with)
श्वdog
श्व:
Viśeṣya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootश्वन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (in compound)
गृध्रvulture
गृध्र:
Viśeṣya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootगृध्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (in compound)
व्रजherd, group
व्रज:
Viśeṣya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootव्रज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (in compound)
नर्तनdancing
नर्तन:
Viśeṣya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootनर्तन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (in compound)
आलयैःwith halls/places for dances (with dogs, vultures, and groups)
आलयैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootआलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; tatpuruṣa: श्व-गृध्र-व्रज-नर्तन-आलय
चित्रैःwith variegated (decorations)
चित्रैः:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootचित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन
ध्वजैःwith flags
ध्वजैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootध्वज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/समुच्चयार्थक-अव्यय (also, even)
पताकिकाभिःwith pennants/banners
पताकिकाभिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootपताकिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन
शुभ्रैःwhite, bright
शुभ्रैः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; agrees with पटैः
पटैःwith cloths, canopies
पटैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootपट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन
मण्डपिकाभिःwith small pavilions
मण्डपिकाभिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootमण्डपिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन
उन्नतैःraised, lofty
उन्नतैः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउन्नत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; agrees with मण्डपिकाभिः