Shloka 6
रामस्य पितृसेवा-तीर्थाटन-वृत्तान्तः
Rama’s filial service and ordered pilgrimage; setting for the Haihaya episode
Devanagari script
एवं पित्रोर्महाराज शुश्रूषां भृगुपुङ्गवः / प्रकुर्वंस्तद्विधेयात्मा भ्रातॄणां चाविशेषतः
Transliteration
evaṃ pitrormahārāja śuśrūṣāṃ bhṛgupuṅgavaḥ / prakurvaṃstadvidheyātmā bhrātṝṇāṃ cāviśeṣataḥ
Translation
اے مہاراج، بھِرگو وَنش کے برگزیدہ نے اسی طرح ماں باپ کی خدمت کی؛ فرمانبردار دل کے ساتھ وہ بھائیوں کے ساتھ بھی بلا امتیاز یکساں برتاؤ کرتا تھا۔
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
पित्रोःof (his) two parents
पित्रोः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/षष्ठी), द्विवचन (dual)
महा-राजO great king
महा-राज:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहत् + राजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; कर्मधारय-समास (महान् चासौ राजा)
शुश्रूषाम्service, attendance
शुश्रूषाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशुश्रूषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
भृगु-पुङ्गवःthe foremost of the Bhṛgus
भृगु-पुङ्गवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभृगु + पुङ्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भृगूणां पुङ्गवः)
प्रकुर्वन्doing, performing
प्रकुर्वन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र + कृ (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त; शतृ-प्रत्यय (present active participle); प्रथमा एकवचन पुंलिङ्ग
तत्-विधेय-आत्माwhose mind was obedient to that (command)
तत्-विधेय-आत्मा:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतत् + विधेय + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; बहुव्रीहि (यस्य आत्मा तत्-विधेयः)
भ्रातॄणाम्of (his) brothers
भ्रातॄणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
अविशेषतःwithout distinction, equally
अविशेषतः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअविशेषतः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb); अविशेष-शब्दात् तसिल् (तस्)