Shloka 76
Rāma’s Stuti of Śiva (Śarva) and the Theophany of the Three‑Eyed Lord
Devanagari script
तदा प्रभृति रामस्य च्छायेवातपगा भुवि / बभूव मित्रमत्यर्थं सर्वावस्थासु पार्थिव
Transliteration
tadā prabhṛti rāmasya cchāyevātapagā bhuvi / babhūva mitramatyarthaṃ sarvāvasthāsu pārthiva
Translation
تب سے، اے پارتھیو، وہ زمین پر رام کے لیے دھوپ میں سایہ کی مانند ہو گیا؛ ہر حال میں وہ نہایت مخلص دوست رہا۔
Word by Word
tadāthen
tadā:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
prabhṛtifrom then on
prabhṛti:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootprabhṛti (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; ‘from (that time) onwards’ (ablatival adverb)
rāmasyaof Rama
rāmasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
cchāyāshadow
cchāyā:
Upamāna (उपमान; in simile)
TypeNoun
Rootcchāyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ivalike
iva:
Upamā-dyotaka (उपमाद्योतक)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमावाचक अव्यय (simile marker)
ātapagaḥĀtapaga (name/epithet)
ātapagaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootātapaga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (lit. ‘sun-avoider/one who goes away from heat’)
bhuvion earth
bhuvi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
babhūvabecame
babhūva:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु) (भू) लिट्-लकार
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
mitrama friend
mitram:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootmitra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय (predicate noun)
ati-arthamexceedingly/very much
ati-artham:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootati (अव्यय) + artha (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; क्रियाविशेषणरूपेण (adverbial intensifier)
sarva-avasthāsuin all situations
sarva-avasthāsu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + avasthā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; समासः कर्मधारयः (‘all states/conditions’)
pārthivaO king
pārthiva:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootpārthiva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन