Shloka 46
Rāma’s Stuti of Śiva (Śarva) and the Theophany of the Three‑Eyed Lord
Devanagari script
अदृश्यतां गते शर्वे महोदरमुवाच ह / महोदर मदर्थे त्वमिदं सर्वमशेषतः
Transliteration
adṛśyatāṃ gate śarve mahodaramuvāca ha / mahodara madarthe tvamidaṃ sarvamaśeṣataḥ
Translation
جب شَروَ غائب ہو گئے تو (رام نے) مہودر سے کہا— “اے مہودر! میرے لیے یہ سب کچھ بلا کم و کاست انجام دے۔”
Word by Word
अदृश्यताम्invisibility
अदृश्यताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअदृश्यता (प्रातिपदिक; अ- + दृश्य + ता)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; भाववाचक
गतेwhen (he) had gone/when it had occurred
गते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग/नपुंसक, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)
शर्वेwhen Śarva (Śiva) (had departed)
शर्वे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सति-सप्तमी—'शर्वे गते'
महोदरम्Mahodara
महोदरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहोदर (प्रातिपदिक; महा + उदर)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
हindeed/forsooth
ह:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formस्मरण/वृत्तान्तसूचक-निपात (particle, narrative)
महोदरO Mahodara
महोदर:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहोदर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
मदर्थेfor my sake
मदर्थे:
Prayojana (प्रयोजन/हेतु)
TypeNoun
Rootमदर्थ (प्रातिपदिक; मत्/मद् + अर्थ)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; अर्थः—'मम अर्थे' (for my sake)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
सर्वम्all
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
अशेषतःcompletely
अशेषतः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअशेषतः (अव्यय; अ-शेष + तस्)
Formपरिमाण/सम्पूर्णतावाचक-अव्यय (adverb: entirely, without remainder)