Shloka 73
Rāma’s Inquiry into the Hidden Identity of the Radiant Stranger
Dialogue Frame
Devanagari script
इत्युक्तस्तेन देवेशः सितं कालाग्निसप्रभम् / शैवमस्त्रमयं तेजो ददौ तस्मै महात्मने
Transliteration
ityuktastena deveśaḥ sitaṃ kālāgnisaprabham / śaivamastramayaṃ tejo dadau tasmai mahātmane
Translation
یوں کہنے پر دیویش نے اُس مہاتما کو کال آگنی کی مانند درخشاں، شَیوَ استر سے بنا ہوا سفید نور عطا کیا۔
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; quotative particle
उक्तःhaving been addressed/said
उक्तः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootउक्त (कृदन्त; √वच् (धातु))
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; past passive participle
तेनby him
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, तृतीया (3), एकवचन; instrumental singular
देवेशःthe lord of the gods
देवेशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव-ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; nominative singular; तत्पुरुषः (देवानाम् ईशः)
सितम्white/bright
सितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; accusative singular; विशेषण of तेजः
कालाग्नि-सप्रभम्having the radiance of the fire of Time (cosmic fire)
कालाग्नि-सप्रभम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकाल-अग्नि-स-प्रभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; accusative singular; उपमान-तत्पुरुषः (कालाग्नेः प्रभा इव)
शैवम्Śaiva
शैवम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootशैव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; accusative singular; “pertaining to Śiva”
अस्त्रमयम्consisting of a weapon
अस्त्रमयम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअस्त्र-मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; accusative singular; तत्पुरुषः (अस्त्रं मयम्)
तेजःradiance/energy
तेजः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; accusative singular
ददौgave
ददौ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; perfect
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; dative singular
महात्मनेto the great-souled one
महात्मने:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; dative singular; कर्मधारयः (महान् आत्मा)