Shloka 29
Rāma’s Inquiry into the Hidden Identity of the Radiant Stranger
Dialogue Frame
Devanagari script
यन्मयापकृतं देव दुरुक्तं वापि शङ्कर / अजानता त्वां भगवन्मम तत्क्षन्तुमर्हसि
Transliteration
yanmayāpakṛtaṃ deva duruktaṃ vāpi śaṅkara / ajānatā tvāṃ bhagavanmama tatkṣantumarhasi
Translation
اے دیو، اے شنکر! مجھ سے جو بھی خطا یا سخت بات ہوئی ہو، آپ کو نہ جاننے کے سبب—اے بھگوان—اسے معاف فرمائیے۔
Word by Word
यत्whatever (that)
यत्:
Karma (कर्म/Object of क्षन्तुम्)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
मयाby me
मया:
Karana (करण/Instrument-agentive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
अपकृतम्wrongly done; offense committed
अपकृतम्:
Karma (कर्म/Object content)
TypeAdjective
Rootअपकृत (कृदन्त; √कृ धातु + उपसर्ग अप + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle)
देवO god
देव:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
दुरुक्तम्harsh/ill speech
दुरुक्तम्:
Karma (कर्म/Object content)
TypeNoun
Rootदुर् (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + उक्त (कृदन्त; √वच् धातु + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (दुष्टम् उक्तम्)
वाor
वा:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक/Connector)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक-निपात (disjunctive particle: or)
अपिalso; even
अपि:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-कार (particle: also/even)
शङ्करO Shankara
शङ्कर:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootशङ्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
अजानताby (me) not knowing; unknowingly
अजानता:
Karana (करण/Instrumental—circumstance)
TypeAdjective
Rootअ + जानत् (कृदन्त; √ज्ञा धातु, शतृ)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; वर्तमानकाले कृदन्त (present participle) नकारार्थक (negated)
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म/Object of क्षन्तुम्)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
भगवन्O Blessed Lord
भगवन्:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (कर्म/Object of क्षन्तुम्)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; निर्देशक (demonstrative)
क्षन्तुम्to forgive
क्षन्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन/Complement of अर्हसि)
TypeVerb
Rootक्षम् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive), परस्मैपद-धातु; अर्थः—क्षमापने (to forgive)
अर्हसिyou ought; you are fit
अर्हसि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद