Shloka 63
Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam
The Austerities of Rama Jamadagnya
Devanagari script
ब्रह्महत्याभिभूतेन प्रायस्त्वं शंभुना द्विज / उपदिष्टो ऽसि तत्कर्तुं नोचेदेवं कथं कृथाः
Transliteration
brahmahatyābhibhūtena prāyastvaṃ śaṃbhunā dvija / upadiṣṭo 'si tatkartuṃ nocedevaṃ kathaṃ kṛthāḥ
Translation
اے برہمن! غالباً آپ کو یہ کرنے کی ہدایت شمبھو نے دی تھی، جو برہمن کے قتل کے گناہ میں مبتلا تھا؛ ورنہ آپ ایسا کام کیسے کر سکتے تھے؟
Word by Word
ब्रह्महत्याभिभूतेनoverpowered by Brahmahatyā
ब्रह्महत्याभिभूतेन:
करण (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootब्रह्महत्या + अभिभूत (प्रातिपदिक; अभि+भू धातु से)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/करण), एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषसमासः (ब्रह्महत्यया अभिभूतः)
प्रायःas expiation/mostly
प्रायः:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रायः (अव्यय)
Formनिपात/क्रियाविशेषण (generally/mostly; here: as a qualifier of expiation)
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा (Nominative), एकवचन
शंभुनाby Śambhu (Śiva)
शंभुना:
कर्ता (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootशंभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
द्विजO twice-born
द्विज:
सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
उपदिष्टः(you) have been instructed
उपदिष्टः:
क्रिया (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootउपदिश् (धातु)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (having been instructed)
असिare
असि:
क्रिया (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
तत्that
तत्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; कर्मरूपेण (that act)
कर्तुम्to do
कर्तुम्:
प्रयोजन (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive), अर्थः—कर्तुं (to do)
नnot
न:
सम्बन्ध/निपात (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation)
उचेत्if (it) were not/if not
उचेत्:
क्रिया (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; न उचेत् = 'should not be said/if it is not the case' (idiomatic)
एवम्thus
एवम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb of manner: thus)
कथम्how
कथम्:
क्रियाविशेषण (Interrogative/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नवाचक-अव्यय (interrogative adverb: how)
कृथाःdo (you do)
कृथाः:
क्रिया (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद