Shloka 17
Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam
The Austerities of Rama Jamadagnya
Devanagari script
जगाद भृगुशार्दूलं गुहान्तरविसर्पिणा / तोषप्रवर्षव्याधो ऽहं वसाम्यस्मिन्महावने
Transliteration
jagāda bhṛguśārdūlaṃ guhāntaravisarpiṇā / toṣapravarṣavyādho 'haṃ vasāmyasminmahāvane
Translation
غار کے اندر پھیلتی ہوئی آواز میں اس نے کہا— “اے بھृگو-شار्दول! میں توش-پروَرش نام کا شکاری ہوں؛ اسی مہاون میں رہتا ہوں۔”
Word by Word
जगादhe said
जगाद:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगद् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
भृगु-शार्दूलम्to the tiger among Bhṛgus (best of Bhṛgus)
भृगु-शार्दूलम्:
सम्प्रदान (Addressee/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootभृगु + शार्दूल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; संबोधनार्थं कर्मवत् (addressed as object of speech)
गुहा-अन्तर-विसर्पिणाwith (a voice) creeping from within the cave
गुहा-अन्तर-विसर्पिणा:
करण (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootगुहा + अन्तर + विसर्पिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; विशेषण (qualifying implied ‘स्वरेण/वाचा’)
तोष-प्रवर्ष-व्याधःI am the hunter named Toṣapravarṣa
तोष-प्रवर्ष-व्याधः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतोष + प्रवर्ष + व्याध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; आत्मपरिचय (predicate nominative)
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
वसामिI dwell
वसामि:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
महा-वनेin the great forest
महा-वने:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहा + वन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन