Shloka 79
रामस्य हिमवद्गमनम्
Rama’s Journey to Himavat
Devanagari script
आराधयदमेयात्मा सर्वभावस्थमीश्वरम् / ततः स निष्फलं रूपमैश्वरं यन्निरञ्जनम्
Transliteration
ārādhayadameyātmā sarvabhāvasthamīśvaram / tataḥ sa niṣphalaṃ rūpamaiśvaraṃ yannirañjanam
Translation
اس بےپایاں روح والے نے ہر حال میں قائم ایشور کی عبادت کی۔ پھر اس نے اُس بےداغ، بےجزو (نِشکل) الٰہی جلال کے روپ کا درشن کیا۔
Word by Word
आराधयत्worshipped/propitiated
आराधयत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-राध् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
अमेय-आत्माhe of immeasurable nature
अमेय-आत्मा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअमेय + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः (‘whose nature/self is immeasurable’)
सर्व-भाव-स्थम्abiding in all states
सर्व-भाव-स्थम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व + भाव + स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (‘present in all states/conditions’)
ईश्वरम्the Lord
ईश्वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ततःthen/thereupon
ततः:
Kāla-krama (काल/क्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/क्रमबोधक (then/thereupon)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
निः-फलम्fruitless / without result
निः-फलम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिः + फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपसर्गपूर्वक विशेषण (‘without fruit/result’)
रूपम्form
रूपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ऐश्वरम्divine/lordly
ऐश्वरम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootऐश्वर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘belonging to the Lord/divine’
यत्which
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
निरञ्जनम्stainless/pure
निरञ्जनम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर् + अञ्जन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘stainless, without impurity’