Shloka 74
रामस्य हिमवद्गमनम्
Rama’s Journey to Himavat
Devanagari script
वशी चकार पवनं प्राणायामेन देहगम् / जितपद्मासनो मौनी स्थिरचित्तो महामुनिः
Transliteration
vaśī cakāra pavanaṃ prāṇāyāmena dehagam / jitapadmāsano maunī sthiracitto mahāmuniḥ
Translation
اس مہامنی نے پرانایام کے ذریعے بدن میں موجود پون کو قابو میں کیا۔ پدم آسن میں کامل، خاموشی اختیار کیے، وہ ثابت دل تھا۔
Word by Word
वशीself-controlled
वशी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवशिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
चकारmade / brought (under control)
चकार:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पवनम्the wind (breath)
पवनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपवन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्राणायामेनby breath-control (prāṇāyāma)
प्राणायामेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootप्राणायाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
देह-गम्moving in the body
देह-गम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदेह (प्रातिपदिक) + ग (कृदन्त; √गम् धातु)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण पवनम् प्रति: 'देहं गच्छति'
जित-पद्मासनःhaving mastered the lotus posture
जित-पद्मासनः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootजित (कृदन्त; √जि धातु) + पद्मासन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'जित' = mastered
मौनीsilent (vowed to silence)
मौनी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमौनिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्थिर-चित्तःsteady-minded
स्थिर-चित्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्थिर (प्रातिपदिक) + चित्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय
महामुनिःthe great sage
महामुनिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहामुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन