Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

Rāma’s Service to Parents and Departure to Visit the Paternal Grandparents

Pitāmaha-gṛha-gamana

स्वाध्यायघोषैर्विपुलैः सर्वतः प्रतिनादितम् / प्रशान्तवैर सत्त्वाढ्यं सर्वसत्त्वमनोहरम्

svādhyāyaghoṣairvipulaiḥ sarvataḥ pratināditam / praśāntavaira sattvāḍhyaṃ sarvasattvamanoharam

وہ آشرم ہر سمت بلند سْوادھیائے کے نغموں سے گونج رہا تھا؛ دشمنی سے پاک، سَتْو سے بھرپور اور تمام جانداروں کے دل کو لبھانے والا تھا۔

स्वाध्यायघोषैःby the sounds of Vedic recitation
स्वाध्यायघोषैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootस्वाध्याय (प्रातिपदिक) + घोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन (Plural); समासः—स्वाध्यायस्य घोषाः (षष्ठी-तत्पुरुष)
विपुलैःabundant, great
विपुलैः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootविपुल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण (घोषैः)
सर्वतःon all sides
सर्वतः:
Adhikarana (अधिकरण/locative sense)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formअव्यय; देश/दिक्-अर्थे (from all sides)
प्रतिनादितम्resounding, echoed
प्रतिनादितम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रति + नद् (धातु) + णिच्? (causative sense) + क्त (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (आश्रमम्); भूतकर्मणि कृदन्त: ‘made to resound/echoed’
प्रशान्तवैरम्with enmity pacified
प्रशान्तवैरम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रशान्त (प्रातिपदिक) + वैर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (आश्रमम्); समासः—प्रशान्तं वैरं यस्मिन्/यत् (कर्मधारय: ‘calmed enmity’)
सत्त्वाढ्यम्abounding in living beings/strength
सत्त्वाढ्यम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसत्त्व (प्रातिपदिक) + आढ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (आश्रमम्); समासः—सत्त्वेन आढ्यम् (तृतीया-तत्पुरुष: rich in beings/virtue)
सर्वसत्त्वमनोहरम्delightful to all creatures
सर्वसत्त्वमनोहरम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + सत्त्व (प्रातिपदिक) + मनोहर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (आश्रमम्); समासः—सर्वेषां सत्त्वानां मनोहरम् (षष्ठी-तत्पुरुष)