Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Rāma’s Service to Parents and Departure to Visit the Paternal Grandparents

Pitāmaha-gṛha-gamana

तत्र गत्वा यथान्यायं तं शुश्रूषा परायणः / कञ्चित्कालं तयोर्वत्स प्रीतये वस तद्गृहे

tatra gatvā yathānyāyaṃ taṃ śuśrūṣā parāyaṇaḥ / kañcitkālaṃ tayorvatsa prītaye vasa tadgṛhe

وہاں جا کر دستور کے مطابق ان کی خدمت میں لگے رہو؛ اے بیٹے، ان کی خوشنودی کے لیے کچھ مدت اسی گھر میں رہو۔

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/त्वा-प्रत्यय), पूर्वकालिक क्रिया
यथा-न्यायम्as is proper
यथा-न्यायम्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + न्याय (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास; अव्ययत्वेन प्रयोगः (adverbial)
तम्him (that one)
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/द्वितीया), एकवचन
शुश्रूषाservice/attendance
शुश्रूषा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशुश्रूषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/प्रथमा), एकवचन
परायणःdevoted (to it)
परायणः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपरायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (devoted/intent)
कञ्चित्some
कञ्चित्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अनिश्चितपरिमाणवाचक (some)
कालम्time
कालम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तयोःof those two (of them)
तयोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/षष्ठी), द्विवचन
वत्सdear child
वत्स:
Sambodhana (संबोधन)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
प्रीतयेfor (their) pleasure
प्रीतये:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootप्रीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन
वसstay/dwell
वस:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तद्-गृहेin that house
तद्-गृहे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + गृह (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (Locative/सप्तमी), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तस्य गृहे)