Shloka 71
Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्
Devanagari script
यश्चैतच्छृणुयान्नित्यम न्यांश्च श्रावयेद्द्विजः / अनसूयुर्जितक्रोधो लोभमोहविवर्जितः
Transliteration
yaścaitacchṛṇuyānnityama nyāṃśca śrāvayeddvijaḥ / anasūyurjitakrodho lobhamohavivarjitaḥ
Translation
جو دِویج اسے ہمیشہ سنتا رہے اور دوسرے دِویجوں کو بھی سنائے—وہ حسد سے پاک، غصّہ پر غالب، اور لالچ و فریبِ نفس سے دور ہوتا ہے۔
Word by Word
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
एतत्this (text/rite)
एतत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम
शृणुयात्would listen
शृणुयात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
नित्यम्always
नित्यम्:
Adhikarana (अधिकरण/काल)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्यय (adverbial accusative)
अन्यान्others
अन्यान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
श्रावयेत्would cause to hear / recite to
श्रावयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + णिच् (causative)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद; णिजन्त (causative)
द्विजःa twice-born man (Brahmin)
द्विजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अनसूयुःfree from envy
अनसूयुः:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootअनसूयु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
जित-क्रोधःhaving conquered anger
जित-क्रोधः:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootजित (कृदन्त-प्रातिपदिक; जि धातु) + क्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
लोभ-मोह-विवर्जितःdevoid of greed and delusion
लोभ-मोह-विवर्जितः:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootलोभ (प्रातिपदिक) + मोह (प्रातिपदिक) + विवर्जित (कृदन्त-प्रातिपदिक; वर्ज् धातु + वि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण