Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 53
Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्
Devanagari script
प्रोक्तः सनत्कुमारेण महातो ब्रह्मणः पदम् / देवानां परमं गुह्यमृषीणां च परायणम्
Transliteration
proktaḥ sanatkumāreṇa mahāto brahmaṇaḥ padam / devānāṃ paramaṃ guhyamṛṣīṇāṃ ca parāyaṇam
Translation
سنَتکُمار نے عظیم برہمن کے اُس مقام کا بیان کیا؛ جو دیوتاؤں کا اعلیٰ ترین راز اور رشیوں کا آخری سہارا ہے۔
Word by Word
proktaḥdeclared
proktaḥ:
Karmaṇi-bhāva / Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootprokta (कृदन्त; pra-√vac वच्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्यय (past passive participle); ‘spoken/declared’ (agreeing with padam)
sanat-kumāreṇaby Sanatkumāra
sanat-kumāreṇa:
Kartṛ (कर्ता)
TypeNoun
Rootsanat (अव्यय/प्रातिपदिक) + kumāra (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (sanat = eternal + kumāra); पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; कर्तृकरण (agent)
mahataḥof the great
mahataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषण of brahmaṇaḥ (of the great)
brahmaṇaḥof Brahman
brahmaṇaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
padamstate/abode/position
padam:
Karma/Viṣaya (कर्म/विषय)
TypeNoun
Rootpada (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; here विषय/कर्म (the state/abode)
devānāmof the gods
devānām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; सम्बन्ध
paramamsupreme
paramam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण of guhyam/parāyaṇam
guhyamsecret (mystery)
guhyam:
Viṣaya (विषय)
TypeNoun
Rootguhya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय/विषय (a secret)
ṛṣīṇāmof the sages
ṛṣīṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootṛṣi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; सम्बन्ध
caand
ca:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
parāyaṇamultimate refuge/goal
parāyaṇam:
Viṣaya (विषय)
TypeNoun
Rootparāyaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय/विषय (ultimate refuge/goal)