Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 46
Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्
Devanagari script
नासव्यंपातयेज्जानु न युक्तो वाचमीरयेत् / तस्मात्परिवृतेनेह विधिवद्दर्भपाणिना
Transliteration
nāsavyaṃpātayejjānu na yukto vācamīrayet / tasmātparivṛteneha vidhivaddarbhapāṇinā
Translation
بائیں گھٹنے کو نہ گرائے، اور ناموزوں حالت میں کلام نہ کرے؛ اس لیے یہاں شاستری طریقے سے دربھ ہاتھ میں لے کر (اوڑھنی سے) ڈھک کر کرم کرے۔
Word by Word
नnot
न:
निषेध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (particle of negation)
असव्यम्improperly / to the left (wrong side)
असव्यम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial qualifier)
TypeAdjective
Rootअसव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (adverbially: ‘improperly/leftward’)
पातयेत्should let fall / should drop
पातयेत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootपत् (धातु) [causative: पातय-]
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रत्यय (causative)
जानुknee
जानु:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootजानु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
नnot
न:
निषेध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
युक्तःbeing engaged/occupied (in rite)
युक्तः:
कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootयुक्त (कृदन्त; √युज् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृत् (PPP)
वाचम्speech/words
वाचम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ईरयेत्should utter/raise
ईरयेत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootईर् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तस्मात्therefore
तस्मात्:
हेतु (Reason)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-एकवचनरूपेण निबद्धम्; हेत्वर्थे अव्ययीभाववत् (ablative used adverbially: ‘therefore/from that’)
परिवृतेनwith (one) turned around/with circumambulation
परिवृतेन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootपरिवृत (कृदन्त; √वृत् धातु)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; भूतकृत् (PPP)
इहhere
इह:
देशाधिकरण (Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
विधिवत्according to rule
विधिवत्:
क्रियाविशेषण (Manner)
TypeIndeclinable
Rootविधिवत् (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (manner adverb: ‘according to rule’)
दर्भ-पाणिनाwith a hand holding darbha-grass
दर्भ-पाणिना:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootदर्भ (प्रातिपदिक) + पाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (दर्भस्य पाणिः)