Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्

नष्टं स्यान्नास्तिके दत्तं व्रतघ्ने चापवर्जितम् / यच्चवाणिजके दत्तं नेह नामुत्र संभवेत्

naṣṭaṃ syānnāstike dattaṃ vrataghne cāpavarjitam / yaccavāṇijake dattaṃ neha nāmutra saṃbhavet

نہستک کو دیا ہوا دان ضائع ہو جاتا ہے؛ ورت توڑنے والے کو دیا ہوا بھی بےثمر ہے۔ اور جو دان تاجر مزاج کو دیا جائے وہ نہ یہاں پھل دیتا ہے نہ آخرت میں۔

नष्टम्lost/ruined
नष्टम्:
Kriya (क्रिया/Predicative)
TypeAdjective
Rootनश् (धातु) → नष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विधेय-विशेषण
स्यात्would be
स्यात्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
नास्तिकेin/for an atheist
नास्तिके:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootनास्तिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
दत्तम्given (as a gift)
दत्तम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) → दत्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; (दानं) दत्तम्—‘given (gift)’
व्रतघ्नेin/for a vow-breaker
व्रतघ्ने:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootव्रत + घ्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (व्रतानि हन्ति इति)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अपवर्जितम्deprived (of fruit)/rendered void
अपवर्जितम्:
Kriya (क्रिया/Predicative)
TypeAdjective
Rootअप + वर्ज् (धातु) → अपवर्जित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘excluded/devoid (of merit)’
यत्that which
यत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
वाणिजकेin/for a trader
वाणिजके:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootवाणिजक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
दत्तम्given
दत्तम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) → दत्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
इहhere (in this world)
इह:
Adhikarana (अधिकरण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय (adverb of place)
nor/not
:
Sambandha (सम्बन्ध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
अमुत्रthere (in the next world)
अमुत्र:
Adhikarana (अधिकरण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअमुत्र (अव्यय)
Formअव्यय (adverb of place)
संभवेत्would arise/come to be (bear fruit)
संभवेत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootसम् + भू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन