Shloka 30
Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्
Devanagari script
कितवो मद्यपो यश्च पशुपालो निराकृतः / ग्रामप्रेष्यो वार्धुषिको ह्यापणो वणिजस्तथा
Transliteration
kitavo madyapo yaśca paśupālo nirākṛtaḥ / grāmapreṣyo vārdhuṣiko hyāpaṇo vaṇijastathā
Translation
جواری، شرابی، رَد کیا ہوا چرواہا، گاؤں کا قاصد، سودخور، دکاندار اور تاجر بھی۔
Word by Word
kitavaḥgambler
kitavaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootkitava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; here used generically as a class-term
madyapaḥdrunkard (liquor-drinker)
madyapaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootmadya + pa (प्रातिपदिक; पा-धातु ‘to drink’ से निष्पन्न)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (madyaṃ pibati iti)
yaḥwho
yaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; relative pronoun
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
paśupālaḥcattle-herd; herdsman
paśupālaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootpaśu + pāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (paśūn pālayati)
nirākṛtaḥoutcast; rejected
nirākṛtaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootnir-ā-√kṛ (कृ धातु) (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘rejected/expelled’
grāma-preṣyaḥvillage servant/messenger
grāma-preṣyaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootgrāma (प्रातिपदिक) + preṣya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (grāme preṣyaḥ—village-servant/messenger)
vārdhuṣikaḥusurer; moneylender
vārdhuṣikaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootvārdhuṣika (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात-अव्यय (emphatic/indeed)
āpaṇaḥshopkeeper; trader (market-man)
āpaṇaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootāpaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
vaṇijaḥmerchant
vaṇijaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootvaṇij (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
tathālikewise; also
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: ‘likewise/also’)